Zmiana czasu a praca na nocnej zmianie – czy dodatkowa godzina to nadgodziny?
W nocy z 24 na 25 października 2026 r. cofniemy zegarki z godziny 3:00 na 2:00. Dla większości osób oznacza to po prostu godzinę snu więcej. Dla osób pracujących na nocnej zmianie sprawa jest bardziej skomplikowana.
Jeżeli przez zmianę czasu pracownik faktycznie przepracuje o godzinę dłużej, dodatkowa godzina może być godziną nadliczbową. Nie dzieje się tak jednak automatycznie w każdym przypadku. Dużo zależy od tego, jak pracodawca zaplanował zmianę.
Co dokładnie dzieje się podczas jesiennej zmiany czasu?
W 2026 r. czas letni zostanie odwołany 25 października. O godzinie 3:00 zegarki zostaną cofnięte na 2:00, więc godzina pomiędzy 2:00 a 3:00 wystąpi dwukrotnie.
Jeżeli pracownik ma zaplanowaną nocną zmianę, na przykład od 22:00 do 6:00, samo spojrzenie na zegarek może być mylące. W rzeczywistości przebywa w pracy dłużej niż podczas zwykłej nocy.
I właśnie ten rzeczywisty czas pracy trzeba rozliczyć.
Czy dodatkowa godzina zawsze jest nadgodziną?
Nie.
Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje, że jeżeli pracodawca nie uwzględni zmiany czasu w harmonogramie, pracownik zaplanowany przykładowo na 8 godzin może faktycznie przepracować 9. W takim przypadku dodatkowa godzina stanowi pracę nadliczbową. Analogicznie pracownik zaplanowany na 12 godzin może faktycznie pracować 13 godzin.
Pracodawca może jednak ułożyć grafik tak, aby nocna zmiana była odpowiednio krótsza. Jeżeli harmonogram przewiduje taką liczbę godzin, aby po cofnięciu zegarka pracownik faktycznie przepracował swój normalny wymiar, nadgodzina nie powstanie.
Liczy się więc nie samo „powtórzenie” godziny 2:00, ale to, ile czasu pracownik rzeczywiście świadczył pracę i jaki wymiar wynikał z jego harmonogramu oraz systemu czasu pracy.
Jak należy rozliczyć dodatkową godzinę?
Jeżeli dodatkowa godzina jest pracą nadliczbową, pracownik zachowuje prawo do normalnego wynagrodzenia za tę godzinę oraz odpowiedniej rekompensaty za nadgodziny.
W przypadku pracy przypadającej w porze nocnej zastosowanie mogą mieć również zasady dotyczące dodatku za pracę w nocy. Kodeks pracy przewiduje za każdą godzinę pracy w porze nocnej dodatek wynoszący 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Nadgodziny mogą być również zrekompensowane czasem wolnym zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie pracy.
Nie wystarczy więc stwierdzenie przez pracodawcę, że „w grafiku było osiem godzin”. Jeżeli ewidencja czasu pracy pokazuje, że pracownik faktycznie pracował godzinę dłużej, trzeba tę godzinę prawidłowo rozliczyć.
A co ze zmianą czasu na letni?
Wiosną sytuacja jest odwrotna. Zegarki są przesuwane z godziny 2:00 na 3:00 i nocna zmiana może być o godzinę krótsza.
Przepisy nie regulują wprost sposobu rozliczenia tej konkretnej sytuacji. PIP wskazuje jednak, że pracownik pozostaje gotowy do pracy, a brakująca godzina wynika z przyczyny od niego niezależnej. Przy stałym wynagrodzeniu miesięcznym zmiana czasu nie powinna więc prowadzić do obniżenia pensji. Przy wynagrodzeniu godzinowym PIP również przyjmuje prawo do wynagrodzenia za tę godzinę, choć za czas faktycznie nieprzepracowany nie przysługuje dodatek nocny.
Co zrobić, jeśli dodatkowa godzina nie została rozliczona?
Najpierw warto sprawdzić harmonogram, ewidencję czasu pracy oraz pasek wynagrodzenia za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana czasu.
Jeżeli rzeczywisty czas pracy przekroczył zaplanowany wymiar, a dodatkowej godziny nie rozliczono, pracownik może zwrócić się do pracodawcy o wyjaśnienie i korektę. W razie sporu znaczenie będzie miał nie tylko grafik, ale również faktyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.
Więcej informacji dotyczących rozliczania czasu pracy i sporów pracowniczych znajduje się w sekcji Prawo pracy.
Czy pracodawca może po prostu skrócić nocną zmianę o godzinę?
Tak, jeżeli sposób organizacji pracy na to pozwala i grafik zostanie prawidłowo przygotowany. Dzięki temu pracownik mimo cofnięcia zegara może faktycznie przepracować swój normalny wymiar.
Czy za dodatkową godzinę należy się dodatek nocny?
Jeżeli jest to godzina faktycznie przepracowana w ustalonej u pracodawcy porze nocnej – tak. Jest to odrębne uprawnienie od rekompensaty za pracę nadliczbową.
Czy samo cofnięcie zegarka oznacza nadgodzinę?
Nie. Nadgodzina powstaje wtedy, gdy w wyniku zmiany czasu pracownik faktycznie przekroczy obowiązujące go normy lub przedłużony dobowy wymiar czasu pracy.
Jeżeli pracujesz na nocne zmiany i masz wątpliwości, czy czas pracy albo wynagrodzenie zostały prawidłowo rozliczone, możemy przeanalizować grafik, ewidencję czasu pracy i sposób naliczenia wynagrodzenia. Skontaktuj się z kancelarią.
Stan prawny: 26.09.2026 r.
Podstawy i źródła do weryfikacji redakcyjnej: art. 151, 151¹, 151², 151⁷ i 151⁸ Kodeksu pracy; rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 r. dotyczące zmiany czasu; wyjaśnienia Państwowej Inspekcji Pracy.
- Zmiana czasu a nocna zmiana - 7 października 2026
- Testament online - 4 października 2026
- Umowa B2B a stosunek pracy - 21 września 2026