Parkowanie, drony i zdjęcia na cmentarzu

Wszystkich Świętych: parkowanie, drony i zdjęcia na cmentarzu – co mówi prawo?

W okolicach Wszystkich Świętych cmentarze i prowadzące do nich ulice wyglądają zupełnie inaczej niż przez większość roku. Samochody stoją na poboczach i trawnikach, nad nekropoliami pojawiają się drony, a zdjęcia grobów trafiają do mediów społecznościowych.

Nie wszystko, co wydaje się nieszkodliwe, jest jednak dozwolone. Gdzie można zaparkować? Czy nad cmentarzem wolno latać dronem? I czy można bez problemu opublikować zdjęcie nagrobka?

Parkowanie na trawie przy cmentarzu – czy grozi mandat?

Brak wolnych miejsc parkingowych nie oznacza, że samochód można zostawić wszędzie.

Jeżeli auto wjeżdża na trawnik lub zieleniec w miejscu przeznaczonym do użytku publicznego i dochodzi do niszczenia zieleni, zastosowanie może mieć art. 144 Kodeksu wykroczeń. Przewiduje on grzywnę do 1000 zł albo naganę.

Osobnym problemem jest parkowanie wbrew znakom drogowym. W okresie Wszystkich Świętych organizacja ruchu przy cmentarzach często się zmienia, dlatego warto zwracać uwagę również na tymczasowe zakazy zatrzymywania i postoju.

Czy źle zaparkowany samochód może zostać odholowany? Tak, ale nie w każdym przypadku. Zgodnie z Prawem o ruchu drogowym pojazd może zostać usunięty na koszt właściciela m.in. wtedy, gdy stoi w miejscu zabronionym i jednocześnie utrudnia ruch lub zagraża bezpieczeństwu.

Najprostsza zasada? Brak znaku zakazu nie zawsze oznacza, że można zaparkować. Jeżeli miejsce wygląda jak trawnik, chodnik albo droga dojazdowa, warto upewnić się, że postój jest tam faktycznie dozwolony.

Czy można latać dronem nad cmentarzem?

Nie istnieje ogólny zakaz latania dronem nad cmentarzami. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności.

Operator musi przestrzegać normalnych zasad wykonywania lotów dronem. Znaczenie mają m.in. masa i klasa urządzenia, miejsce lotu oraz obecność innych osób.

W kategorii otwartej obowiązuje m.in. limit wysokości wynoszący co do zasady 120 metrów. Nie wolno również latać nad zgromadzeniami ludzi.

I właśnie ten ostatni punkt jest szczególnie ważny w okolicach 1 listopada. Zatłoczony cmentarz może być miejscem, w którym wykonanie legalnego lotu będzie w praktyce bardzo trudne albo niemożliwe.

Przed startem trzeba też sprawdzić, czy w danym miejscu obowiązują ograniczenia przestrzeni powietrznej. W Polsce służy do tego m.in. system DroneTower, za pomocą którego operator sprawdza strefę i dokonuje wymaganego zgłoszenia lotu.

Czy potrzebna jest zgoda zarządcy cmentarza?

Nie ma ogólnej zasady, zgodnie z którą każdy przelot nad cmentarzem wymaga zgody zarządcy.

Co innego jednak przelecieć nad terenem zgodnie z przepisami lotniczymi, a co innego wejść na teren cmentarza ze sprzętem, wystartować z alejki albo nagrywać pogrzeb. W takich przypadkach znaczenie może mieć regulamin cmentarza, a także prywatność uczestników uroczystości.

Dlatego przed planowanym lotem warto sprawdzić zarówno zasady obowiązujące w przestrzeni powietrznej, jak i regulamin konkretnego miejsca.

Czy można fotografować nagrobki?

Samo zrobienie zdjęcia nagrobka co do zasady nie jest zabronione. Problem częściej pojawia się dopiero wtedy, gdy zdjęcie zostaje opublikowane.

Czy nazwisko na nagrobku narusza RODO?

Nie. RODO nie chroni danych osób zmarłych.

Samo pokazanie na zdjęciu imienia i nazwiska osoby pochowanej nie oznacza więc automatycznie naruszenia przepisów o ochronie danych.

Inaczej może być wtedy, gdy zdjęcie pozwala zidentyfikować osoby żyjące – na przykład odwiedzających grób albo członków rodziny.

Znaczenie ma również sposób wykorzystania zdjęcia. Wysłanie fotografii grobu rodzinie to zupełnie inna sytuacja niż opublikowanie jej przez firmę, portal czy profil działający publicznie.

Zdjęcie grobu a dobra osobiste rodziny

Choć RODO nie chroni osoby zmarłej, polskie prawo chroni kult pamięci osoby zmarłej jako dobro osobiste jej bliskich.

Nie oznacza to oczywiście, że każde zdjęcie grobu wymaga zgody rodziny.

Problem może pojawić się wtedy, gdy zdjęcie zostanie użyte w sposób obraźliwy, prześmiewczy albo ingerujący w sposób, w jaki bliscy pielęgnują pamięć o zmarłym.

W takiej sytuacji możliwe są roszczenia cywilne, np. żądanie usunięcia materiału, przeprosin, a w określonych przypadkach również zadośćuczynienia.

A co z osobami widocznymi na zdjęciu?

Jeżeli na fotografii widać osoby odwiedzające cmentarz, trzeba pamiętać o prawie do wizerunku.

Co do zasady publikacja rozpoznawalnego wizerunku wymaga zgody przedstawionej osoby.

Prawo przewiduje jednak wyjątki. Zgoda nie zawsze jest potrzebna, gdy dana osoba stanowi jedynie element większej całości – np. tłumu, krajobrazu czy publicznej uroczystości.

Dlatego czym innym będzie ogólne zdjęcie alejki cmentarnej, na którym przypadkowo znajdują się ludzie, a czym innym zbliżenie konkretnej osoby stojącej nad grobem.

Szczególnej ostrożności wymagają fotografie i nagrania z pogrzebów. Sam udział w uroczystości nie oznacza zgody na publikowanie wizerunku jej uczestników.

Czy nagrobek może być chroniony prawem autorskim?

Tak, ale nie każdy.

Standardowy nagrobek nie staje się automatycznie utworem chronionym prawem autorskim. Jeżeli jednak pomnik, rzeźba lub projekt ma indywidualny i twórczy charakter, może podlegać takiej ochronie.

W przypadku zwykłego rodzinnego zdjęcia zazwyczaj nie będzie to miało większego znaczenia. Temat robi się istotniejszy wtedy, gdy fotografia charakterystycznego projektu ma być wykorzystana np. reklamowo lub komercyjnie.

Co warto zapamiętać przed wizytą na cmentarzu?

Przede wszystkim warto kierować się nie tylko tym, czy dane zachowanie jest formalnie zakazane, ale też okolicznościami.

Parkując, trzeba zwrócić uwagę na oznakowanie i to, czy samochód nie niszczy zieleni albo nie utrudnia ruchu. Przed lotem dronem należy sprawdzić aktualne ograniczenia i obecność ludzi. A przed publikacją zdjęcia – zastanowić się, czy na fotografii nie ma osób, których prywatność lub wizerunek mogą zostać naruszone.

Samo wykonanie zdjęcia bardzo często będzie legalne. Sposób jego późniejszego wykorzystania może już jednak mieć znaczenie prawne.

Masz wątpliwości dotyczące publikacji zdjęć, ochrony wizerunku lub dóbr osobistych? Skontaktuj się z naszą kancelarią – pomożemy ocenić konkretną sytuację.

FAQ

Czy mogę zrobić zdjęcie grobu krewnego i wysłać je rodzinie?

Tak. Prywatne wykonanie zdjęcia i przesłanie go bliskim co do zasady nie rodzi problemów prawnych.

Czy można latać dronem nad cmentarzem?

Nie ma ogólnego zakazu. Trzeba jednak przestrzegać przepisów dotyczących lotów dronami, sprawdzić obowiązującą strefę i pamiętać, że w kategorii otwartej nie wolno latać nad zgromadzeniami ludzi.

Czy potrzebuję zgody rodziny, żeby opublikować zdjęcie nagrobka?

Nie ma takiej ogólnej zasady. Publikacja nie może jednak naruszać dóbr osobistych bliskich, np. kultu pamięci osoby zmarłej.

Czy zdjęcie nagrobka z nazwiskiem zmarłego narusza RODO?

Nie. RODO nie obejmuje danych osób zmarłych. Przepisy o ochronie danych mogą mieć znaczenie, jeśli na zdjęciu znajdują się informacje dotyczące osób żyjących.

Czy można zaparkować na trawie, jeśli nie ma znaku zakazu?

Nie zawsze. Jeżeli dochodzi do niszczenia zieleni albo miejsce nie jest przeznaczone do postoju, brak znaku zakazu nie oznacza automatycznie, że można tam zostawić samochód.

Agata Urban-Brodowska
Latest posts by Agata Urban-Brodowska (see all)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *