Last Updated on 2 lata ago by Agata Urban-Brodowska
Z chwilą zawarcia małżeństwa, między małżonkami, powstaje ustrój ustawowej wspólności majątkowej. Oznacza to, że małżonkowie tworzą od tego czasu, obok majątków osobistych, majątek wspólny, w którym mają równe udziały. Wspólność majątkowa ustaje wraz z orzeczeniem rozwodu albo separacji, może jednak być zniesiona także w trakcie trwania małżeństwa poprzez ustanowienie rozdzielności majątkowej. Rozdzielność może zostać ustanowiona zarówno w drodze umowy przed notariuszem, i jest to zdecydowanie szybszy sposób, jak i w drodze orzeczenia sądu. Aby jednak zawrzeć umowę przed notariuszem, oboje małżonkowie muszą wyrażać chęć jej zawarcia. Jeśli jednak tylko jedna ze stron jest zainteresowana ustanowieniem rozdzielności majątkowej, niezbędne może okazać się orzeczenie sądu.
Sąd, zgodnie z art. 52 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ustanawia rozdzielność majątkową z ważnych powodów. Zaliczyć można do nich np. alkoholizm, hazard, narkomanię, trwonienie majątku przez jednego z małżonków, a także życie w rozłączeniu. Nie jest to wyczerpujący katalog, w związku z tym powody mogą być także inne. Nie będzie jednak ważnym powodem choroba współmałżonka ani też ponoszenie strat w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Rozdzielność najczęściej ustanawiana jest z dniem wydania wyroku. W wyjątkowych wypadkach może to nastąpić jednak z datą wcześniejszą, jeżeli ważne powody istniały już wcześniej. Takim ważnym powodem może być sytuacja, kiedy małżonkowie zamieszkują oddzielnie, a zatem nie mogą wspólnie zarządzać majątkiem.
Sąd, rozstrzygając o zniesieniu wspólności małżeńskiej, powinien poczynić staranne i wnikliwe ustalenia czy i jakie poważniejsze zobowiązania zostały zaciągnięte przez pozwanego małżonka, na jakie cele zostały zużyte aktualnie uzyskane kredyty i pożyczki, czy przypadkiem nie miały one na celu utrzymania rodziny. Orzeczeniu o zniesieniu małżeńskiej wspólności ustawowej skutek wsteczny powinien być nadawany w sytuacjach wyjątkowych. Z kolei przy rozważeniu „ważnych powodów” takiego zniesienia, Sąd musi rozważyć nie tylko interes rodziny, ale także ewentualną możliwość pokrzywdzenia tych wierzycieli każdego z małżonków, których należności powstały w okresie objętym wstecznym działaniem orzeczenia.
Aby uzyskać orzeczenie sądu, należy wystąpić z pozwem o ustanowienie rozdzielności majątkowej. Zgodnie z procedurą cywilną, powództwo wytacza się przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiego miejsca wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego małżonka, a jeżeli tego nie można ustalić – sąd miejsca zamieszkania powoda. Opłata od pozwu wynosi 200 zł.
W przypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej w drodze umowy sporządzonej przed notariuszem, opłata jest wyższa, całkowity koszt wynosi ponad 500 zł. Należy jednak mieć na uwadze fakt, iż w drodze umowy nie można dokonać rozdzielności majątkowej z datą wsteczną. Możliwość taka jest zarezerwowana wyłącznie dla sądu.
Od momentu ustanowienia rozdzielności majątkowej nie będzie już majątku wspólnego, a jedynie dwa majątki osobiste, oznacza to, że od tej chwili, wynagrodzenie oraz przedmioty nabyte przez jednego z małżonków będą stanowić tylko jego własność. Tak samo jest z odpowiedzialnością za długi. Każdy z małżonków będzie odpowiadać tylko za długi zaciągnięte przez siebie.
- Lany poniedziałek a prawo- czy można dostać mandat za oblewanie wodą? - 27 marca 2026
- Czy za pracę w święta należy się podwójna stawka? - 25 marca 2026
- Praca w święta – Komu przysługuje dzień wolny lub dodatek? - 19 marca 2026