Zmiany w prawie pracy.

Last Updated on 2 lata ago by Agata Urban-Brodowska

Zmiany w umowach terminowych.

W dniu 22 lutego 2016 roku wchodzą w życie zmiany ustawy Kodeks Pracy dotyczące umów terminowych. Dotychczas, poza umową o pracę na czas nieokreślony, można było zawrzeć umowy terminowe, czyli umowę o pracę na czas określony, umowę o pracę na okres próbny oraz umowę na czas wykonywania określonej pracy. W wyniku wprowadzonych zmian nie będzie już możliwości zawarcia umowy na czas wykonywania określonej pracy. Dodatkowo, umowa o pracę na czas zastępstwa stanie się rodzajem umowy na czas określony.

Co istotne, pomimo wejścia w życie powyższych zmian z dniem 22 lutego 2016 roku, do zawartych wcześniej umów na czas wykonywania określonej pracy, będą dalej obowiązywały dotychczasowe, stare zasady.

Umowę o pracę na okres próbny, nieprzekraczający 3 miesięcy z danym pracownikiem, co do zasady, będzie można zawrzeć tylko raz. Ustawa wprowadza jednak dwa wyjątki od tej zasady. Pierwszy dotyczy zatrudnienia tego samego pracownika do wykonywania pracy innego rodzaju. Pamiętać należy, że rodzaj wykonywanej przez pracownika pracy jest określany w umowie o pracę i im bardziej ogólnie zostanie określony, tym więcej możliwości posiada pracodawca w skierowaniu pracownika do innej pracy. Drugi wyjątek wiąże się z upływem okresu trzech lat od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy o pracę, jeśli pracownik ma być ponownie zatrudniony do wykonywania pracy tego samego rodzaju, kolejną umowę o pracę na okres próbny można zawrzeć tylko raz.

Zmianie ulegnie także dopuszczalny okres zatrudnienia na umowie o pracę na czas określony. Będzie możliwe zawarcie tylko trzech umów o pracę na czas określony, przy czym łączny czas ich trwania nie będzie mógł przekroczyć 33 miesięcy. Oczywiście, możliwa będzie również sytuacja, gdy zostanie zawarta tylko jedna umowa o pracę na czak określony, ale trwająca 33 miesiące. Dodatkowo, znowelizowany przepis precyzuje, że w przypadku uzgodnienia przez strony umowy dłuższego czasu wykonywania pracy, uważa się, że pracownik, odpowiednio od dnia następującego po upływie okresu wskazanych 33 miesięcy lub też od dnia zawarcia czwartej umowy o pracę na czas określony, jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Skutek taki następuje z mocy samego prawa, nie są potrzebne dodatkowe działania stron.

Od powyższej zasady zatrudniania na maksymalnie 3 umowy o pracę na czas określony, których okres wynosi nie więcej niż 33 miesiące, zostały wprowadzone 4 wyjątki:

1. w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy;
2. w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym;
3. w celu wykonywania pracy przez okres kadencji;
4. w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie.

Problemy interpretacyjne z pewnością będzie budzić sytuacja opisana w punkcie 4 – obiektywne przyczyny leżące po stronie pracodawcy. Użyte sformułowanie „obiektywne przyczyny leżące po stronie pracodawcy” stworzy sytuację, w której o tym, czy w danym przypadku zaistniały „obiektywne przyczyny” będzie decydował wyłącznie pracodawca. Należy się więc spodziewać, że wyjaśnienie terminu „obiektywne przyczyny leżące po stronie pracodawcy” będą doprecyzowywane w orzeczeniach sądów.

Pewną ochronę przed nadużyciami zapewni niewątpliwie nałożony na pracodawców obowiązek zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy, w formie pisemnej lub elektronicznej, o zawarciu umowy o pracę w sytuacji z punktu 4., wraz ze wskazaniem przyczyn zawarcia takiej umowy, w terminie 5 dni roboczych od dnia jej zawarcia. Brak wywiązania się z tego obowiązku stanowić będzie wykroczenie, za które będzie możliwe orzeczenie kary grzywny w wysokości od 1.000,00 zł do nawet 30.000,00 zł.

Sam fakt wprowadzenia zmian i uregulowania kwestii umów na czas określony należy ocenić jako bardzo korzystny z punktu widzenia pracownika. Umowa o pracę na czas określony jest obecnie bardzo popularna i niejednokrotnie zawierana na bardzo długie okresy kilku, nawet kilkunastu lat, a więc w sytuacji, której powinna być zawarta umowa na czas nieokreślony.

Zmiany w zakresie okresów wypowiedzenia.

Ustawa nowelizująca wprowadza także zmiany w okresach wypowiedzenia. I tak, ujednolicone okresy wypowiedzenia dla umów o pracę zawartych na czas nieokreślony i czas określony będą wynosić:
– 2 tygodnie – w przypadku zatrudnienia u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy;
– 1 miesiąc – w przypadku zatrudnienia u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy;
– 3 miesiące – w przypadku zatrudnienia u danego pracodawcy co najmniej 3 lata.
Ponadto, zgodnie z ze zmianami z lutego 2016 roku, każda umowa o pracę będzie mogła być rozwiązana za wypowiedzeniem. Również umowa o pracę na czas zastępstwa, jako rodzaj umowy o pracę na czas określony, również będzie mogła być rozwiązana za wypowiedzeniem.

Przepisy przejściowe.
Nowe przepisy wchodzą w życie 22 lutego 2016 roku, powstaje więc pytanie, jaki wpływ będą miały zmiany na obowiązujące już umowy. Ustawa nowelizująca wprowadza szereg zasad, które mogą budzić pewne wątpliwości po stronie pracodawcy.

W przypadku umowy na czas wykonywania określonej pracy, trwającej w dniu wejścia w życie zmian, zastosowanie będą miały przepisy dotychczasowe do czasu rozwiązania lub wygaśnięcia takiej umowy.

Do umów o pracę zawartych na czas określony i wypowiedzianych przed dniem 22 lutego 2016 roku będą miały zastosowanie przepisy dotychczasowe. Z kolei do trwających w dniu wejścia zmian umów o pracę na czas określony, których nie można wypowiedzieć, w zakresie dopuszczalności wypowiedzenia będą miały zastosowanie przepisy dotychczasowe. Z kolei w przypadku umów na czas określony, w których przewidziano możliwość ich wypowiedzenia, będą miały zastosowanie nowe przepisy.

Zmiany w zakresie czasu trwania i ilości zawieranych umów na czas określony będą miały zastosowanie do umów trwających w dniu wejścia w życie zmian. Co istotne, trwająca już umowa na czas określony, od dnia wejścia w życie zmian będzie uważana za pierwszą lub drugą umowę, zaś czas jej trwania będzie liczony właśnie od wejścia w życie zmian. Oznacza to, że maksymalny okres 33 miesięcy trwania umowy na czas określony będzie liczony od wejścia w życie zmian, bez względu na to, ile trwa już umowa między stronami.

Agata Urban-Brodowska