Last Updated on 2 lata ago by Agata Urban-Brodowska
W dzisiejszych czasach niestety coraz częściej dochodzi do porwań rodzicielskich. Czym jest porwanie rodzicielskie oraz jakie kroki prawne można podjąć, kiedy do niego dojdzie?
Tytułem wstępu – nawet w sytuacji, kiedy rodzicie dziecka żyją w rozłączeniu, jeżeli sąd nie postanowi inaczej, obojgu rodzicom przysługuje pełna władza rodzicielska. Oznacza to, że rodzice mają równe prawo do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka, takich jak: miejsce pobytu dziecka czy wyjazdy zagraniczne. Miejsce pobytu dziecka zazwyczaj ustalone jest przy jednym z rodziców (wyjątkiem jest mało popularna w Polsce opieka naprzemienna), a drugi z nich ma ustalone kontakty z dzieckiem przez określenie częstotliwości oraz czasu trwania spotkań. Zdarza się jednak, że rodzice nie mogą dojść do porozumienia w kwestiach związanych ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem, ponieważ każdy z nich chciałby je mieć tylko dla siebie. W takich sytuacjach najczęściej dochodzi do porwań rodzicielskich.
Zgodnie z zarządzeniem nr 124 Komendanta Głównego Policji z dnia 5 czerwca 2012 r. w sprawie prowadzenia przez Policję poszukiwania osoby zaginionej oraz postępowania w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej tożsamości lub znalezienia nieznanych zwłok oraz szczątków ludzkich, porwanie rodzicielskie – jest sytuacją, w której jedno z rodziców lub opiekunów posiadających pełną władzę rodzicielską bez woli i wiedzy drugiego z nich pod pretekstem krótkotrwałego pobytu wywozi lub zatrzymuje osobę małoletnią na stałe, pozbawiając tym samym drugiego rodzica lub opiekuna posiadającego pełną władzę rodzicielską możliwości utrzymywania kontaktu z małoletnim w przysługującym mu zgodnie z prawem zakresie.
Co należy zrobić, kiedy dojdzie do porwania rodzicielskiego?
W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy zgłosić zaginięcie na Policję. Co ważne, zgłoszenie powinno zostać przyjęte niezwłocznie, przepisy nie przewidują wymogu upływu 24 bądź 48 h od zaginięcia dziecka. W praktyce, działania Policji kończą się ustaleniem miejsca pobytu dziecka i nawiązaniem kontaktu z rodzicem, z którym dziecko aktualnie przebywa. Związane jest to z faktem, że sprawcą czynu z art. 211 k.k., czyli uprowadzenia małoletniego, może być jedynie rodzic który został pozbawiony władzy rodzicielskiej, bądź któremu ograniczono albo zawieszono władzę rodzicielską. Oznacza to, że w przypadku, gdy uprowadzenia dziecka dokonuje rodzic posiadający pełną władzę rodzicielską, nie popełnia on przestępstwa.
Następnie, rodzic powinien wystąpić z wnioskiem do sądu opiekuńczego o odebranie dziecka od osoby nieuprawnionej. Przepisy niestety nie precyzują, kto jest tą „osobą nieuprawnioną”, ale w praktyce przyjmuje się, że może to być również rodzic posiadający pełną władzę rodzicielską. Postępowanie w tym wypadku składa się z dwóch faz: rozpoznawczej, która w przypadku uwzględnienia wniosku zakończy się wydaniem postanowienia o odebraniu dziecka, w którym wskazany zostaje termin, w jakim dziecko powinno zostać wydane oraz fazy wykonawczej, polegającej na przymusowym odebraniu dziecka przez kuratora sądowego. W praktyce jednak wykonanie orzeczenia jest utrudnione, wiąże się to choćby z ukrywaniem dziecka przez rodzica bądź niewpuszczeniem kuratora do miejsca, w którym dziecko przebywa. W takiej sytuacji, kurator powinien zawiadomić prokuratora, a ten wszcząć postępowanie w związku z popełnieniem przestępstwa wywierania przemocą lub groźbą wpływu na czynności urzędowe.
Problem porwań rodzicielskich jest bardzo duży, a wiąże się to z tym, że wskazane wyżej środki prawne nie zapewniają wymaganej pomocy rodzicom, których dzieci zostały uprowadzone. Procedura z kolei jest czasochłonna i skomplikowana. Konieczna jest więc nowelizacja przepisów, która pomogłaby ją usprawnić.
- Lany poniedziałek a prawo- czy można dostać mandat za oblewanie wodą? - 27 marca 2026
- Czy za pracę w święta należy się podwójna stawka? - 25 marca 2026
- Praca w święta – Komu przysługuje dzień wolny lub dodatek? - 19 marca 2026